Voordat u uw geld neertelt voor een nieuwe camera wilt u vast en zeker ook weten wat die camera allemaal kan. "Kan ik een goede beeldkwaliteit van deze camera verwachten? " "Zal deze camera doen wat ik er van verwacht?" "Kan ik straks goede afdrukken van deze camera maken?" Dit zijn allemaal belangrijke vragen. Maar er is nog een buitengewoon belangrijk element in iedere schitterende foto dat veel mensen vergeten: de verlichting.
Je kan de duurste camera ter wereld bezitten, zonder enige kennis van verlichting zult u hoogst waarschijnlijk gefrustreerd raken door wisselvallige en middelmatige resultaten. Daar tegenover kunt u met wat goed verlichtingapparatuur en de kennis om die optimaal te gebruiken de meest fabelachtige beelden met de eenvoudigste camera maken.
Deze les gaat in op het gebruik van softboxen door fotografen, toont de verschillen tussen de verschillende softbox-formaten, en laat zien hoe softboxen optimaal gebruikt moeten worden.
Behandelde Onderwerpen:
- De basiseigenschappen van licht
- Voorbeelden van een ingebouwde flitser
- Hoe softboxen functioneren en waarom ze werden ontwikkeld
- Hoe groter de lichtbron, hoe zachter de lichtkwaliteit
- Hoe dichter bij de lichtbron, hoe groter hij wordt
Lichtuitrusting
- Photoflex Starlite Kit Large
- Photoflex Starlite Kit Medium
- Photoflex Starlite Kit Small
- Huiskamerverlichting
Kennis van de Werking van Licht
Als u de eigenschappen van licht bestudeert, zult u ervaren dat hoe groter een lichtbron is, des te zachter de kwaliteit van het licht is. Tegelijkertijd geeft een kleinere lichtbron een 'harder' licht met sterker contrast.
Ter illustratie namen we foto's van een glimmende biljartbal met een aantal verschillende lichtbronnen. Eerst plaatsten we twee schragen in de hoek van een kleine kamer en legden er een vel zwarte kunststof van 75 bij 100cm op. Daarna zetten we een digitale camera op een statief, legden een biljartbal op het kunststof en componeerden een horizontale opname.
Ingebouwd Flitslicht
Om te laten zien hoe de meeste mensen dit soort onderwerp zouden fotograferen, zetten we de camera op Programma (volautomatisch) met de ingebouwde flitser aan en maakten een opname (afbeelding 1 & 2).
U ziet het al, dit snapshot is niet erg boeiend. Hoewel de opname in totaliteit te donker is, is het grootste probleem met dit soort ingebouwde flitsverlichting dat het de onderwerpen vlak weergeeft. Met 'vlak' bedoelen we de slechts beperkte dieptewerking bij het onderwerp. En omdat deze flitser zo'n kleine lichtbron is (niet veel groter dan een postzegel) geeft hij vaak contrastrijke resultaten met een povere indruk van vorm of detail. Hier ziet u de kleine reflectie van de flitser in de bal, maar de rest van de bal is donker en vormeloos.
HUISKAMERVERLICHTING
Om van de biljartbal een betere indruk van de dimensie te geven, klemden we een gewone bureaulamp op een stoel links van de bal. Hoewel de doorsnede van de lamp in kwestie ongeveer 13cm is (en dus aanzienlijk groter dan de ingebouwde flitser), is het toch een behoorlijk harde lichtbron.
Voor de opname met deze lamp schakelden we eerst de ingebouwde flitser uit. Daarna zetten we de Witbalans van de camera op Kunstlicht om aan te passen aan de kleurtemperatuur van de bureaulamp (2800K) en maakten een opname (afbeelding 3 & 4).
Het zijdelings verplaatsen van het licht ten opzichte van de camera geeft vrijwel altijd betere dieptewerking in de opname omdat dat zichtbaar lichte partijen en schaduwen oplevert. Hoewel we zo het probleem van vlakke verlichting oplosten komen we nu in de wereld van verlichting met hoog contrast. Met slechts 13cm in doorsnee geeft de lamp een 'hotspot' reflectie aan één kant en nogal zware schaduwen aan de andere.
Werking van de Softbox en Waarom Hij is Ontwikkeld voor Fotografie
Een van de belangrijkste taken voor een fotograaf of schilder is het bestuderen van de aard van het licht. Soms is licht hard en contrastrijk (direct zonlicht/ flitslicht) en dan weer is het licht zacht en diffuus (licht op een bewolkte dag, licht dat door een raam schijnt).
Fotografen uit vroegere tijden merkten dat de meeste voorwerpen en mensen flatteuzer en natuurlijker werden weergegeven met zacht licht. Met deze observatie was het slechts een kwestie van tijd voor iemand een oplossing verzonnen had om zacht licht altijd ter beschikking te hebben. En zo is de 'softbox' ontstaan.
 Figure 5 |
Softboxen zijn ontworpen om de hoge contrasten van kleine lichtbronnen (lampen, flitsers) te verzachten om zo harde schaduwen en hoge lichten af te zwakken. Deze lichtvormers maakten zo zacht, natuurlijk uitziend verlichten van mensen en voorwerpen mogelijk. Bijgaand ziet u de opzet van een goed geconstrueerde softbox (afbeelding 5). |
Met een softbox kaatst het licht van de lampkop via de zilveren binnenwanden langs de Interne Contrareflector door de Frontdiffusor bespanning aan de voorzijde. U zult al snel merken dat de Interne Contrareflector bijdraagt om het licht zacht en gelijkmatig te houden.
VERLICHTING MET GROTE REFLECTOREN.
Vervolgens zetten we een medium softbox (frontmaat 60 x 80cm) in horizontale positie op ongeveer 30cm van de biljartbal en verwijderden de Contrareflector en het Frontdoek om te kunnen vergelijken. Daarna pasten we de camera-instellingen aan voor maximale opnameresultaten.
Eerst zetten we de belichting en scherpstelling op handmatig, de gevoeligheid op de laagste iso-waarde en de resolutie op de hoogste stand, en kozen we een witbalans stand die overeen kwam met de kleurtemperatuur van de Starlite Kit (3200K).
We zetten het diafragma op f/8 voor voldoende scherptediepte, de sluiter op 1/40sec, stelden scherp en maakten de opname (afbeelding 6 & 7).
Zoals u ziet functioneert de softbox zonder Frontdiffusor en Interne Contrareflector als een grote reflector met hard licht. De reflectie in de biljartbal geeft zelfs de structuur van de zilveren reflectiewanden weer en de slagschaduw is nog behoorlijk zwaar of 'hard'.
Voor de volgende stap plaatsten we alleen de Frontdiffusor op de softbox en namen we nog een foto (afbeelding 8 & 9).
 Figure 10 |
Op deze manier krijgen we een veel gelijkmatiger schaduw. Het contrast is afgenomen en de reflectie van de softbox is veel zachter. Maar als u goed kijkt zult u merken dat er nog steeds een hotspot in het centrum van de reflectie te zien is.
Door de Interne Contrareflector achter de frontdiffuser te plaatsen geeft de softbox nu een gelijkmatige reflectie op de bal (afbeelding 10).
|
Met de Contrareflector gemonteerd namen we nog een foto (afbeelding 11 & 12)
Het resultaat toont een gelijkmatige reflectie op de bal, als van een raam, zonder een spoortje van een hotspot. Ons contrast is nog verder afgenomen en het omhullende lichteffect van de softbox zorgde voor behoud van een natuurlijke indruk van proporties.
Het grootste voordeel van dit type verlichting is dat de biljartbal nu overkomt zoals u dat zou verwachten. Laten we de resultaten eens naast elkaar bekijken om de verschillen te zien (afbeelding 13).
 Figure 13
|
Zoals in de testopnames al te zien is zorgt de softbox absoluut voor een natuurlijker uitziend resultaat. En onthoud dat deze verlichtingsprincipes gelden voor zowel mensen als voorwerpen.
Hoe Groter de Lichtbron, hoe Zachter de Kwaliteit van het Licht.
Vervolgens tonen we u hoe het formaat van de lichtbron de kwaliteit van het licht op uw onderwerp mede bepaalt. De vuistregel is dat hoe groter de lichtbron (softbox) is, des te zachter en beter gespreid het licht zal zijn.
Ter illustratie plaatsten we een softbox type Small (frontmaat 40 x 50cm) op zo'n 1,25mtr van de bal en maakten een foto (afbeelding 14 & 15).
Het resultaat vertoont een vrij kleine, heldere reflectie van de softbox.
Vervolgens plaatsten we een softbox type Medium (frontmaat 60 x 80cm) op ongeveer 1,25mtr van de biljartbal en namen we nog een foto (afbeelding 16 & 17).
Op deze testopname zien we hoe de reflectie groter is en dat de schaduw die op het zwarte kunststof valt iets zachter en aanzienlijk korter is dan bij de vorige testopname.
Tenslotte plaatsten we een softbox van het type Large (frontmaat 90 x 120cm op ongeveer 1,25mtr van de biljartbal voor een laatste vergelijkende opname (afbeelding 18 & 19).
De reflectie is weer veel groter en de schaduw is nu nog zachter en korter.
Laten we nog eens de testopnamen naast elkaar bekijken om de verschillen te zien (afbeelding 20).
 Figure 20
|
Zoals u kunt zien is de reflectie groter en het resultaat zachter naarmate de lichtbron groter is. Er is echter nog een andere regel om rekening mee te houden bij de beheersing van de kwaliteit van licht en dat is...
Hoe Dichterbij de Lichtbron, Hoe Groter Hij Wordt
Veel mensen denken dat door het achteruit plaatsen van de softbox het licht zachter wordt en gelijkmatiger. Maar wat er in feite gebeurt is dat het licht kleiner wordt en daarom ook contrastrijker, waarbij het feitelijke doel van een softbox teniet wordt gedaan.
Hoe dichter u een softbox bij het onderwerp plaatst hoe zachter het licht zal zijn. Laten we naar wat voorbeelden kijken. Allereerst, de opstelling en testopname met het type softbox 'Small' op 1,25mtr van de biljartbal. Let op het formaat van de reflectie in de biljartbal (afbeelding 21 & 22).
Kijk nu eens naar het resultaat van dezelfde kleine softbox op 30cm afstand van de biljartbal geplaatst (afbeelding 23 & 24).
Zoals u ziet is het formaat van de reflectie aanzienlijk toegenomen. Hij is nu veel groter in vergelijking met de opname op 1,25mtr afstand. In feite is het formaat van de reflectie van deze kleine softbox zelfs iets groter dan de reflectie in de opname met de softbox 'Large' op 1,25mtr!
 Figure 25
|
Het Strooilicht Effect
Er is nog een ander belangrijk voordeel van het verlichten met softboxen, en dat is het 'strooilicht effect'. Bij het dicht op het onderwerp plaatsen van de softbox is het licht wat door de Frontdiffuser valt zo verstrooid dat het zich letterlijk om het onderwerp hult, waardoor de schaduwen aan de tegenoverliggende kant geminimaliseerd worden.
 Figure 26 |
Hetzelfde gebeurt met het zonlicht. Hoewel de zon een gigantische lichtbron is, is hij ook ver verwijderd, waardoor hij voor allerlei doeleinden en toepassingen een relatief kleine lichtbron is. En zoals we net al hebben vastgesteld zorgen kleine lichtbronnen (en grote lichtbronnen op grote afstand) voor hard en contrastrijk licht.
Maar op bewolkte dagen worden de zonnestralen door wolken verstrooid en valt het licht alle kanten op, waardoor een zacht, diffuus licht ontstaat zoals hieronder te zien is (afbeelding 26).
|
De softbox tenslotte werkt in feite als een wolk. En hoe groter de wolk is (of softbox) hoe zachter het licht zal worden. Om deze theorie in de praktijk te zien kijken we naar nog wat verlichtingsvoorbeelden.
Onze vorige opstelling toonde een kleine softbox op 30cm afstand van de biljartbal. Voor de volgende opstelling vervingen we de 'Small' door een softbox type 'Medium' en maakten weer een foto (afbeelding 27 & 28).
Kijk eens hoe naast een grotere reflectie er ook een veel zachtere en kortere schaduw door de biljartbal wordt geworpen. Dit is dus weer het 'strooilicht effect'.
Tenslotte vervingen we de softbox 'Medium' door een softbox type 'Large' en maakten de laatste opname (afbeelding 29 & 30).
Let goed op de effecten. De extreem glanzende biljartbal heeft een mooi gelijkmatige en grote reflectie, en de schaduw die hij maakt is extreem zacht en doortekend. En dat alles met één enkele lichtbron!
Laten we nog eens de testresultaten naast elkaar bekijken (afbeelding 31).
 Figure 31
|
Deze definitieve testresultaten tonen deze softboxen ieder op zijn best. Elke softbox is zo dicht mogelijk bij de biljartbal geplaatst zonder in het opnamegebied te komen, en produceert zo zijn zachtst mogelijke licht.
Waar smaken van fotograaf tot fotograaf verschillen, zullen de meesten het ermee eens zijn dat hoe groter hoe beter opgaat bij verlichting. Dus voor u al uw geld besteed aan dure camera-apparatuur doet u er goed aan u te verdiepen in de gereedschappen die uw foto's ten opzichte van de rest echt onderscheidend kunnen maken: softboxen.
Maar Wacht Eens, Er Is Nog Meer...
Wilt u weten hoe u een nog grotere reflectie in glimmende objecten zoals deze biljartbal kunt realiseren? Kom dan absoluut nog eens kijken op deze site wanneer we de les publiceren over dubbele diffusietechnieken met Plexiglas (afbeelding 32 & 33).
Lichtuitrusting
- Photoflex Starlite Kit Large
- Photoflex Starlite Kit Medium
- Photoflex Starlite Kit Small
- Huiskamerverlichting
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
;)
